دهلران؛ زایش روشنایی، رویش سرمایه*سودابه خانی

ماناسپهر -سرمایه‌گذاری ۵.۴ هزار میلیارد تومانی برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی؛ گامی راهبردی در مسیر تولید انرژی پاک و تحول اقتصادی جنوب استان است.

در میانه تحولات اقتصادی و ضرورت بازتعریف الگوی تأمین انرژی کشور، شهرستان دهلران در جنوب استان ایلام، با تکیه بر ظرفیت‌های اقلیمی و برخورداری از تابش مناسب خورشید، در حال تجربه فصل تازه‌ای از توسعه زیرساختی است؛ فصلی که می‌تواند جایگاه این شهرستان را از یک منطقه برخوردار از منابع غنی نفت و گاز، به یکی از کانون‌های مهم تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در غرب کشور ارتقا دهد. بهره‌گیری از انرژی خورشیدی در دهلران، صرفاً یک انتخاب زیست‌محیطی نیست، بلکه فرصتی راهبردی برای تنوع‌بخشی به منابع تولید برق، تقویت امنیت انرژی، جذب سرمایه و ایجاد زیرساخت‌های ماندگار اقتصادی به شمار می‌رود.

بر اساس اعلام معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری ایلام در دی‌ماه ۱۴۰۴، سه طرح بزرگ نیروگاه خورشیدی در بخش دشت‌عباس شهرستان دهلران با سرمایه‌گذاری بیش از پنج هزار میلیارد تومان در دستور کار اجرا قرار گرفته‌اند. مجموع ظرفیت اسمی این سه طرح ۱۳۶ مگاوات اعلام شده است؛ ظرفیتی که در صورت تکمیل و اتصال به شبکه سراسری، می‌تواند سهم قابل‌توجهی در توسعه تولید برق پاک استان داشته باشد. اهمیت این سرمایه‌گذاری در آن است که بخش خصوصی نیز در کنار بخش دولتی وارد میدان شده و زمینه شکل‌گیری مشارکتی مؤثر برای توسعه زیرساخت‌های انرژی را فراهم آورده است.

در میان پروژه‌های تعریف‌شده، نیروگاه خورشیدی ۲۴ مگاواتی روستای استقلال در زمینی به مساحت ۴۱ هکتار و با سرمایه‌گذاری حدود یک‌هزار میلیارد تومان توسط بخش دولتی اجرا می‌شود. نیروگاه ۱۰۰ مگاواتی صبا، به‌عنوان بزرگ‌ترین طرح این مجموعه، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و اعتباری بالغ بر چهار هزار میلیارد تومان در زمینی به وسعت ۱۵۰ هکتار تعریف شده است. همچنین نیروگاه خورشیدی ۱۲ مگاواتی با سرمایه‌گذاری حدود ۴۰۰ میلیارد تومان در زمینی به مساحت ۱۸ هکتار، بخش دیگری از این برنامه را تشکیل می‌دهد. این سه پروژه در مجموع بیش از ۲۰۰ هکتار عرصه را به خود اختصاص می‌دهند و ظرفیت اسمی آن‌ها به ۱۳۶ مگاوات می‌رسد؛ اعدادی که از ابعاد قابل‌توجه برنامه توسعه انرژی خورشیدی در دشت‌عباس حکایت دارند.

اهمیت احداث نیروگاه‌های خورشیدی دهلران را نباید تنها در میزان برق تولیدی آن‌ها خلاصه کرد. چنین پروژه‌هایی می‌توانند زنجیره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی را در منطقه فعال کنند؛ از عملیات عمرانی، آماده‌سازی زمین و نصب تجهیزات گرفته تا خدمات فنی و مهندسی، نگهداری، پشتیبانی و تأمین قطعات. حضور سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نیز پیام مهمی برای اقتصاد منطقه دارد: دهلران علاوه بر ظرفیت‌های شناخته‌شده نفت، گاز و کشاورزی، از قابلیت تبدیل شدن به مقصد سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های نو برخوردار است. بهره‌گیری از نیروی کار بومی، استفاده از ظرفیت پیمانکاران محلی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای وابسته می‌تواند ارزش افزوده این طرح‌ها را در داخل شهرستان افزایش دهد و توسعه اقتصادی را از سطح پروژه‌های عمرانی به زندگی روزمره مردم پیوند بزند.

در شرایطی که افزایش مصرف برق، به‌ویژه در فصل گرم سال، فشار مضاعفی بر شبکه تولید و توزیع انرژی وارد می‌کند، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی می‌تواند بخشی از راهکار مدیریت ناترازی برق باشد. تولید برق در ساعات تابش خورشید، به‌خصوص در دوره اوج مصرف روزانه، ظرفیت ارزشمندی برای پشتیبانی از شبکه فراهم می‌کند. البته میزان اثرگذاری این نیروگاه‌ها به تکمیل خطوط انتقال، پست‌های برق، ظرفیت پذیرش شبکه و مدیریت هوشمند تولید و مصرف وابسته است. در همین زمینه، استاندار ایلام در فروردین ۱۴۰۵ بر تسریع در تکمیل نیروگاه صبا انرژی دهلران تأکید کرد و از پیگیری مسائل مربوط به اتصال شبکه، زمین و موانع اجرایی این طرح خبر داد. این موضوع نشان می‌دهد که توسعه نیروگاه‌ها باید هم‌زمان با تقویت زیرساخت انتقال و اتصال برق دنبال شود تا ظرفیت نصب‌شده به تولید واقعی و قابل استفاده تبدیل شود.

با وجود چشم‌انداز امیدوارکننده، موفقیت این سرمایه‌گذاری‌ها به حل دقیق و به‌موقع چالش‌های اجرایی وابسته است. تأمین تجهیزات، ثبات منابع مالی، تعیین تکلیف قراردادها، تکمیل زیرساخت انتقال، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و نظارت مستمر بر زمان‌بندی پروژه‌ها از جمله عواملی هستند که می‌توانند سرعت تحقق اهداف را تعیین کنند.

تجربه برخی طرح‌های خورشیدی دیگر در شهرستان، از جمله گزارش‌های منتشرشده درباره توقف پروژه نیروگاه عین‌خوش به دلیل اختلاف کارفرما و پیمانکار، ضرورت نظارت جدی بر قراردادها و جلوگیری از فرسایش سرمایه‌گذاری را یادآوری می‌کند. در کنار این مسائل، رعایت ملاحظات زیست‌محیطی، مدیریت مصرف آب، صیانت از اراضی و اولویت دادن به اشتغال نیروهای بومی باید به شاخص‌های اصلی ارزیابی عملکرد پروژه‌ها تبدیل شود. توسعه واقعی زمانی محقق می‌شود که منافع سرمایه‌گذاری در کنار تولید برق، به بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی منطقه نیز منجر شود.

امروز دهلران در موقعیتی قرار گرفته است که می‌تواند از ظرفیت طبیعی خورشید، تجربه صنعتی منطقه و فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای ساختن آینده‌ای متفاوت بهره بگیرد. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در این شهرستان، در صورت تکمیل طرح‌ها و اتصال مؤثر آن‌ها به شبکه برق، می‌تواند گامی مهم در مسیر تنوع‌بخشی به اقتصاد، تقویت امنیت انرژی استان و تثبیت جایگاه ایلام در نقشه انرژی کشور باشد. چشم‌انداز بلندمدت این حرکت، تنها نصب پنل‌های خورشیدی و افزایش ظرفیت تولید برق نیست؛ بلکه ایجاد یک زیست‌بوم اقتصادی تازه بر پایه انرژی پاک، فناوری، سرمایه‌گذاری و اشتغال پایدار است. دهلران می‌تواند در کنار ظرفیت‌های نفت و گاز خود، به نمادی از پیوند انرژی‌های فسیلی و تجدیدپذیر در مسیر توسعه متوازن تبدیل شود؛ مسیری که ارزش نهایی آن نه در اعداد و ارقام اعلام‌شده، بلکه در نیروگاه‌های به مدار درآمده، فرصت‌های شغلی ایجادشده و کیفیت زندگی بهتر مردم منطقه سنجیده خواهد شد.

#ایران_قوی

#جام_رسانه_امید

#StrongIran

#ایلام-قوی

#ایلام_قوی