۲۲مرداد روزی برای پاسداشت خدمات ارزنده تشکل ها * ناهید ابراهیمی

روزی که نخستین دیدار و همایش همگانی اعضای سه هزار سازمان مردم نهاد کشور با رئیس جمهور وقت، بهانه این نامگذاری بود.

فعالیت تشکل های مردمی در تاریخ کشورمان از دیرباز جزء جدایی ناپذیر فرهنگ ملی و مذهبی ما بوده است، مساجد، تکایا، هیئت‌های مذهبی و قهوه‌خانه‌ها از قدیمی ترین نهاد‌های غیردولتی سنتی در کشورمان هستند.
بعد‌ها صندوق‌های قرض الحسنه، خیریه‌ها، انجمن‌های اسلامی و انجمن های فارغ‌التحصیلی، اتحادیه‌ها، اصناف، نظام‌های صنفی و مهندسی و … به این فهرست اضافه شدند. تشکل های مردمی به شیوه جدید در کشورمان سمن (سازمان مردم نهاد) گفته می شود.

تجارب جهانی نشان می دهد که تشکل های غیردولتی بـا ایفای نقش های نظارتی، بسیج، جذب و هدایت منابع انسانی، مادی و معنوی می توانند بهترین نمود از مشارکت مردمی باشند که با انسجام بخشی به گروه های انسانی هم هدف، نقش موثری در افزایش سرمایه اجتماعی و از آن طریق دستیابی به اهداف توسعه پایدار در کشور‌ها ایفا کنند. این گزارش مروری دارد برنقش این تشکل‌ها در افزایش سرمایه اجتماعی در کشور.

 

*گستره و تعریف تشکل های مردمی
تشکل های مردمی یا سازمان‌های غیردولتی، طیف وسیعی از مؤسسات ، تشکل ها ، انجمن ها و به طور کلی بخشی از نهاد‌های مدنی غیردولتی را در بر می گیرد که توسط مردم شکل گرفته، با مشارکت و همکاری مردم فعالیت می کنند. امروزه انواع مختلفی از سازمان غیردولتی ، در موضوعات متنوع از سطح محلی گرفته تا سطح ملی و بین المللی در اقصی نقاط دنیا فعالیت می نمایند.

فعالیّت داوطلبانه از مهم‌ترین ویژگی های تشکل های مردمی است.

این تشکل ها در کنار نظام مند کردن مشارکت اجتماعی شهروندان در تدبیر امور مربوط به جامعه، زمینه فعالانه شدن و اثربخشی بیشتر مشارکت را نیز فراهم می کنند.

استان ایلام با دارا بودن بیش از ۵۴۰ تشکل غیر دولتی خیریه ای، بهداشتی، اجتماعی، علمی، ورزشی، ادبی و فرهنگی به خوبی توانسته است در حوادث مختلف اثرگذاری خود را نمایان کند.

حوادث همچون وقوع سیل، زلزله، کرونا، آسیب های اجتماعی و حوادث دیگر از مواردی بوده که تشکل های غیر دولتی به خوبی در آن ایفای نقش کرده اند.

 

دبیر تشکل غیر دولتی باور در خصوص تشکل های غیر دولتی گفت: بسیاری از مدیران به خوبی جایگاه سازمانهای مردم نهاد و ارزشمندی کار آنها را نمی دانند.

وحید ملکشاهی نژاد اظهار داشت: برخی از مدیران که همیشه هوای سمن ها را داشته اند و اما بعضی مدیران مربوطه هنوز معنی و پتانسیل آن را نمی دانند و بعضی از مدیران هم در کل توجه و اعتقادی به سمن ها ندارند.

 

وی افزود: بجای فرصت، تهدید میدانید نمیدانم ایا در قضیه کرونا همین سمن ها دوش به دوش مدیران حتی بیشتر از آنان در میان مردم بودند.

ملکشاهی نژاد اظهار داشت: کاش روزی جایگاه سازمانهای مردم نهاد که بازوان مقتدر دولت ها هستند را قدر بدانید.

وی افزود: سمن ها در بحث آسیب های اجتماعی و فرهنگی مانند خودکشی ، اعتیاد ، کودکان کار و حقوق شهروندی و مسائل روز کمک کار مسئولان دولتی هستند.

وی ادامه داد: جامعه ای پویا است که در کنار دولت ، نهاد های مدنی و خصوصی کمک کار ان باشند.

وی گفت: سازمانهای مردم نهاد از خود مردم و برای مردم و صدای اصلی مردمند و کارشان مطالبه گری است نه به دنبال میز و قدرت و نه چیز دیگرند.