ایلام، کارگاه سدسازی / انقلاب آبی در حال وقوع است

استان ایلام با وسعتی در حدود ۱۹۰۴۵ کیلومتر مربع حدود ۵،۱ درصد مساحت کل کشور و جمعیتی بالغ بر ۵۸۰ هزار نفر (حدود ۰،۸ درصد جمعیت کشور را داراست.
ریزش های جوی بر پهنه جغرافیایی استان حدود هشت میلیارد متر مکعب در سال برآورد شده است که از آن ۹،۴ میلیارد مترمکعب (۶۱ درصد) تبخیر و تعرق می شود و ۲،۱ میلیارد متر مکعب (۱۵ درصد ) نفوذ می کند ، ۹،۱ میلیارد متر مکعب (۲۴ درصد ) در رودخانه ها جریان می یابند.
استان ایلام دارای ۱۱ دشت مهم با کد مطالعاتی مشخص بوده که تنها یک دشت از میان آنها به نام دشت عباس در شهرستان جنوبی دهلران ممنوع است.

** آب های زیرزمینی
پتانسیل آب های زیرزمینی در حدود ۳۵۰ میلیون متر مکعب برآورد می شود که از طریق ۱۲۳۳ حلقه چاه عمیق ونیمه عمیق کشاورزی ، شرب و صنعت حدود ۲۵۰ میلیون متر مکعب (۷۱ درصد) از آن برداشت می شود .
کار بزرگی در زمینه مهار آب در ایلام در حال انجام است که با نهایی شدن آن تحول بزرگی در استان ایجاد و زمینه اشتغال فراوانی برای جوانان در بخش کشاورزی و دیگر بخش ها فراهم خواهد شد.
اکنون کارگاه بزرگی در پروژه های سد سازی ایلام در حال فعالیت هستند و اقدام های بزرگی در مهار آب در مناطق مختلف استان در حال اجرا است.

** سد گلال ۸۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان ایلام می گوید: هدف از اجرای سد گلال، تامین آب آشامیدنی بخش چوار و همچنین تامین آب بخش صنعت شهرستان ایلام به ویژه مجتمع پتروشیمی و پالایشگاه گاز است.
علی احمد پوراحمد افزود: سد گلال هم اکنون ۸۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد که برنامه آبگیری آن نیز تا پایان سال در دست اقدام است.
در صورت بهره‌برداری از مرحله دوم مجتمع پترشیمی ایلام مصرف آب پتروشیمی از ۹۰ لیتر در ثانیه به ۲۰۰ لیتر در ثانیه خواهد رسید که بر این اساس باید تا قبل از بهره‌برداری از فاز دوم مجتمع پتروشیمی ایلام سد گلال افتتاح و آبگیری شود.

** سد میمه سد ۵۵ درصد پیشرفت دارد
وی سد مخزنی میمه را نیز از جمله مهمترین طرح های آبی استان برشمرد و تاکید کرد: این پروژه بزرگ با هدف تامین آب ۶ هزار هکتار از اراضی دشت دهلران با پیشرفت فیزیکی ۵۵ درصد در حال احداث است.
سد میمه با هدف مهار و کنترل سیلاب و تنظیم ۶۰ میلیون متر مکعب آب در سال برای مصارف کشاورزی ایجاد خواهد شد.
این سد از نوع خاکی با هسته GC و به ارتفاع ۷۲ متر از پی و طول تاج یک هزار و ۳۵۰ متر ساخته می شود و حجم کل مخزن آن ۷۲ میلیون متر مکعب و حجم مفید مخزن ۶۸ میلیون متر مکعب است.

** پیشرفت ۱۵ درصدی سد مخزنی سیکان
پوراحمد افزود: این سد با هدف تامین آب آشامیدنی سه شهرستان بدره، دره شهر و آبدانان نیز از طرح های مهم آبی در استان است که هم اکنون با پیشرفت فیزیکی بیش از ۱۵ درصد در دست اجرا است.
به گفته وی در سال جاری ۵۰۰ میلیارد ریال برای آغاز عملیات اجرایی سد سیکان اختصاص یافته است.
پوراحمد با اشاره به اینکه این سد برای تمام بخش ها از آب کشاورزی تا آب شرب اهمیت دارد، یادآور شد: سد سیکان سنگریزه ای با هسته رسی با ۱۱.۸ میلیون متر مکعب حجم مخزن، ۳۸.۵۵ میلیون متر مکعب در سال حجم آب تنظیمی شده است.

** پیشرفت مناسب شبکه آبیاری و زهکشی حوزه جنوبی ایلام
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای ایلام گفت: در بحث احداث شبکه های آبیاری و زهکشی با توجه به این که شغل اکثر مردم استان ایلام کشاورزی است، بر همین اساس آب کشاورزی مورد نیاز برای مردم استان حیاتی است.
پوراحمد تصریح کرد: طرح های بسیار بزرگی به نام شبکه آبیاری و زهکشی دشت عباس، عین خوش و فکه شامل ۵۳ هزار هکتار با پیشرفت مناسب در حال اجرا است
وی اضافه کرد: از این میزان ۲۰ هزار هکتار آن ثقلی و ۳۳ هزار هکتار آن نیز به صورت آبیاری تحت فشار است.
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای ایلام تاکید کرد: تفاوت این آبیاری تحت فشار با دیگر آبیاری های کشور این است که در دیگر مناطق وسیله قدرت موتور و برق فشار مورد نیاز ایستگاه ها و آب پاش ها را تامین می کنند در حالی که در شبکه آبیاری استان از توپوگرافی زمین استفاده کردیم که هزینه بهره برداری آن بسیار پایین است.
پوراحمد گفت: این شبکه آبیاری منحصر به فرد دارای ۶.۷ کیلومتر تونل است، کانال اصلی دشت عباس ۱۵ کیلومتر با آب گذری ۸۰ متر مکعب بر ثانیه است.
به گفته وی در این شبکه ۶۰ کیلومتر کانال اصلی و ۱۲۳ کیلومتر کانال درجه یک و ۲ و ۲۷۰ کیلومتر لوله گذاری و حدود چهار هزار هکتار سازه فنی وجود دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام ادامه داد: ۲۰ هزار هکتار ثقلی این طرح مدت پنج سال است که در حال بهره برداری است و از ۳۳ هزار هکتار آبیاری تحت فشار آن ۲۰ هزار هکتار شبکه فرعی آن اجرا شده و آماده بهره برداری است.
پوراحمد یادآور شد:: ۱۰ هزار هکتار آن نیز در سال گذشته آبرسانی شده و مابقی نیز تا پایان سال ۹۷ به مرحله بهره برداری می رسد، یعنی در سال آینده کل ۵۳ هزار هکتار اراضی را می توانیم آبی و زیر کشت ببریم.

** وضعیت مطلوب منابع آبی سدهای ایلام
معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای ایلام گفت: با توجه به ورودی آب ناشی از بارش های مطلوب پائیزی حجم آب سدهای سه گانه ایلام چم گردلان و دویرج تکمیل و سرریز شده اند.
احسان یارمحمدی اظهار داشت: حجم کلی سد ایلام ۶۴ میلیون مترمکعب است که در بارندگی های قبلی آبان ماه سال جاری حجم این سد تکمیل و سرریز کرد.
وی افزود: حجم کلی سد کنگیر ایوان نیز ۱۹ میلیون متر مکعب است که تا قبل بارندگی های پایانی پائیز نزدیک به چهار میلیون متر مکعب تا سرریز شدن فاصله داشت.
یارمحمدی با اشاره به وضعیت آب موجود در سد دویرج دهلران نیز تصریح کرد: حجم کلی این سد ۲۰۵ میلیون متر مکعب است که در بارندگی های اواخر آبان ماه بیش از ۲۱ میلیون متر مکعب آب وارد این سد شد و حجم آن به ۱۷۱ میلیون مترمکعب رسید.

** اجرای طرح تعادل بخشی آب و مسدود کردن چاه های غیر مجاز در استان
معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای ایلام از اجرای طرح ‌های تعادل ‌بخشی آب در استان خبر داد و گفت: استفاده از آب‌های مجازی به ویژه در بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد و یکی از راه‌های پیشنهادی برای بهبود آینده آبی استفاده از آب‌های مجازی و تحقق ارزش اقتصادی آن است.
یارمحمدی افزود: با توجه به منابع آبی محدود در سطح استان و کشور نیاز است تا به سمت مدیریت مصرف گام برداشته شود که در این راستا استفاده از کنتورهای هوشمند یکی از عوامل در راستای مدیریت مصرف است.
وی یادآور شد: روند نصب کنتورهای هوشمند ابتدا در دشت های ممنوعه استان ایلام شروع شده و بر روی چاه های عمیقی که دارای آبدهی بالا و یا اضافه برداشت بود، نصب شده اند.
یارمحمدی به ویژگی های خاص نصب کنتورهای هوشمند اشاره کرد و یادآور شد: کنتورهای هوشمند، میزان برداشت آب از هر چاه را مطابق پروانه بهره برداری و برابر میزان حجم برداشت سالیانه مندرج در پروانه مزبور تنظیم نموده و از برداشت اضافی جلوگیری و آب برداشتی از چاه ها را اندازه گیری می کند.
معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای ایلام با اشاره به شناسایی و پلمپ چاه های غیر مجاز آب در استان اضافه کرد: با احتساب شناسایی چاه های غیر مجاز در سال گذشته و امسال، ۹۶ حلقه چاه غیرمجاز در استان شناسایی شد که از این تعداد ۶۳ مورد پر و مسدود گردید.
وی افزود: پر و مسدود کردن چاه های غیر مجاز آب در مناطق مختلف استان ادامه دارد و این موضوع اکنون به یک مطالبه عمومی تبدیل شده و این شرکت در همه مناطق و دشت های استان بر ممانعت از حفاری چاه غیر مجاز اشراف و نظارت کامل دارد./ایرنا