ناترازی گاز و برق در پاییز و زمستان ۱۴۰۵

مدیریت این کسری عمدتاً از طریق کاهش حداکثری گاز تحویلی به نیروگاه‌ها و جایگزینی سوخت مایع با پیامد افزایش آلودگی هوا، محدودسازی تأمین گاز صنایع بزرگ و شهرک‌های صنعتی و کاهش تولید برق صورت خواهد گرفت. در سناریوی مورد بررسی، محدودیت تولید برق می‌تواند به قطع برق صنایع بزرگ و سپس صنایع کوچک تا دو روز در هفته و مشترکان خانگی تا چهار ساعت در روز منجر شود. همچنین افت فشار گاز در انتهای شبکه توزیع، ۱۱ استان را درگیر خواهد کرد که بیشترین آسیب‌پذیری در استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی پیش‌بینی می‌شود.
استمرار دوره‌های سرمای شدید نیز می‌تواند دامنه این محدودیت‌ها را به مناطق بیشتری از کشور گسترش دهد. ارقام و دامنه محدودیت‌های مذکور، برآوردهای سناریویی بوده و تحقق آن‌ها تابع شرایط آب‌وهوایی، میزان مصرف و اقدامات مدیریت شبکه خواهد بود.
ترسیم فضای رسانه‌ای
از ابتدای سال جاری و هم‌زمان با آسیب به تأسیسات گازی عسلویه، موضوع بحران تأمین انرژی در زمستان به یکی از محورهای مستمر پوشش رسانه‌ای تبدیل شده و در روزهای اخیر، با نزدیک‌شدن به فصل سرما و افزایش تدریجی مصرف گاز، اهمیت و فراوانی آن افزایش یافته است.
رسانه‌ها، کارشناسان و فعالان اقتصادی با تمرکز بر ناترازی توأمان گاز و برق، نسبت به کاهش ظرفیت تولید صنعتی، توقف فعالیت واحدهای تولیدی، افت عرضه کالا و افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آینده هشدار می‌دهند.
در این میان، رسانه‌های معاند با برجسته‌سازی احتمال قطع گاز خانگی و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در صورت وقوع مجدد جنگ، در حال وزن‌دهی به بدترین سناریو‌های ممکن هستند که البته مسئولیت وضعیت موجود را متوجه ساختار حکمرانی می‌کنند.
هم‌زمان، افزایش بازنشر مطالب مربوط به احتمال قطع گاز و برق در میان کاربران روزمره‌نویس، نشان‌دهنده ظرفیت بالای این موضوع برای تبدیل‌شدن به یکی از کانون‌های نارضایتی عمومی است. پیوند خوردن نگرانی‌های معیشتی با احتمال تشدید درگیری نظامی و آسیب مجدد به زیرساخت‌ها نیز می‌تواند به افزایش اضطراب اجتماعی، گسترش شایعات، کاهش اعتماد به اطلاع‌رسانی رسمی و تشدید انتقاد از عملکرد نهادهای مسئول منجر شود.
توصیه‌های رسانه‌ای
۱- آماده‌سازی افکار عمومی برای مواجهه با محدودیت‌های احتمالی انرژی با اطلاع‌رسانی تدریجی، مستمر و قابل‌فهم درباره ابعاد ناترازی، عوامل شکل‌گیری آن، محدودیت‌های احتمالی، وضعیت تأمین انرژی و اقدامات دستگاه‌های مسئول و همچنین اجتناب از اعلام ناگهانی تصمیمات. (اطلاع‌رسانی مرحله‌بندی‌شده برای وضعیت عادی، آغاز محدودیت‌ها، تشدید سرما و بروز اختلالات گسترده؛ با تعیین پیام‌های اصلی، منابع معتبر اطلاعات و سازوکار به ‌روزرسانی سریع محتوا).
۲- جلوگیری از بازنمایی سناریوهای بدبینانه به‌عنوان اتفاقات قطعی و پرهیز از انتشار آمار تأییدنشده درباره قطع گاز و برق
۳- ترویج گفتمان مشارکت ملی و فراگیر در مدیریت مصرف انرژی با تأکید بر آثار ملموس صرفه‌جویی خانوارها در کاهش محدودیت‌های شبکه.
۴- تبیین ضرورت‌های اولویت‌بندی تأمین گاز بخش خانگی، نیروگاه‌ها و صنایع با ادبیات اقناعی و تشریح پیامدهای هر یک از گزینه‌های موجود.
۵-ترویج و آموزش اقدامات و راهکارهای عملی کاهش مصرف و حفظ ایمنی خانواده‌ها در ساعات اوج افت فشار گاز و قطعی برق
۶- پرهیز از وعده‌های غیرواقع‌بینانه درباره رفع محدودیت‌ها و ارائه توضیحات مستند درباره پیشرفت بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده
۷- تبیین وتشریح مستند و واقع بینانه وضعیت انرژی توسط چهره‌های مرجع سیاسی، اجتماعی، دانشگاهی و تخصصی با هدف فراهم نمودن زمینه مشارکت آگاهانه مردم
۸- تبیین لزوم جلوگیری از تبدیل محدودیت‌های انرژی به ابزار تشدید تقابل میان جامعه و حاکمیت، برای نخبگان ، شخصیت های مرجع و پرهیز از تقلیل ناترازی انرژی به منازعات جناحی و مقصرسازی شخصی فاقد مستندات همراه با استمرار مطالبه‌گری درباره مسئولیت دستگاه‌ها.
۹- پاسخ مستند به اظهارات ومواضع فراگیر چهره‌های اثرگذار درباره ادعاهای غیرواقعی از ناترازی انرژی و تبعات آن
۱۰- انعکاس مواضع و پیام‌های مستند، مستدل ، منطقی و هماهنگ مسئولان و تشکل‌های صنعتی،و عدم انتشار آمارهای متعارض، وعده‌های ناهماهنگ و اظهارات غیرکارشناسی درباره وضعیت انرژی.
۱۱- تبیین و برجسته سازی پیش‌بینی سازوکار مدیریت پیامدهای اجتماعی، بهداشتی و ایمنی قطعی برق و افت فشار گاز در استان‌های پرخطر با هدف اطمینان ‌بخشی به مردم دراین خصوص
۱۲- اطلاع‌رسانی به موقع درباره اختلالات احتمالی در تأمین و توزیع گاز و برق و انعکاس سریع پاسخ‌گویی مسئولان به شایعات و اطلاعات تأیید نشده وهمچنین مطالبات مردم درمناطقی که احتمال قطع گاز و برق بالا است.
۱۳- تبین نقش جنگ و حملات دشمن به زیرساخت‌های غیرنظامی در تشدید ناترازی انرژی
۱۴- بازتاب مستند تجربیات بنگاه‌های اقتصادی در کاهش مصرف و حفظ استمرار تولید بدون کوچک‌نمایی خسارات ناشی از محدودیت انرژی
۱۵- پرهیز از انتشار پیش‌بینی‌های فاقد پشتوانه مستند و مستدل درباره توقف فراگیر تولید یا کمبود گسترده کالا
۱۶_بازتاب مشکلات واقعی خانوارها، صنایع و اصناف با ادبیات مسئولانه و پیگیری پاسخ دستگاه‌های متولی، به‌جای انکار مشکلات یا بازنمایی اغراق‌آمیز آنها
۱۷_ جلوگیری از تبدیل ناترازی انرژی و محدودیت‌های احتمالی به نشانه‌ای از ناکارآمدی فراگیر در اداره کشور و مقابله با تقویت این تصویر که نظام حکمرانی توان مدیریت بحران و تأمین نیازهای اساسی جامعه را ندارد.
والسلام