پربارانی ایلام به معنای پرآبی و دسترسی آسان به منابع آب نیست

ماناسپهر - مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام گفت: با وجود اینکه ایلام از استان‌های پربارش کشور محسوب می‌شود و میانگین بارندگی آن حدود ۴۳۰ میلی‌متر است، اما پربارانی به معنای پرآبی و دسترسی آسان به منابع آب نیست.
به گزارش خبرنگار ما  صادق علیمرادی روز دوشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: میانگین بارش در کشور حدود ۲۳۰ میلی‌متر است و ایلام با میانگین ۴۳۰ میلی‌متر بارندگی، بیش از ۲۰۰ میلی‌متر از میانگین کشوری بیشتر بارش دارد.
وی افزود: جالب است که پربارش‌ترین نقطه استان در محدوده پاکل‌گَراب قرار دارد که میانگین بارندگی آن به بیش از ۷۵۰ میلی‌متر می‌رسد، اما این منطقه تا چند سال پیش در فصل تابستان با مشکل تامین آب شرب مواجه بود.
علیمرادی با بیان اینکه میزان بارندگی به تنهایی تعیین‌کننده وضعیت منابع آب نیست، ادامه داد: شرایط محیطی، توپوگرافی و ساختارهای زمین‌شناسی نیز تاثیر مستقیمی بر میزان آب در دسترس هر منطقه دارد.
وی با اشاره به وضعیت شهرستان مهران گفت: مهران اگرچه کمترین میزان بارش استان را دارد، اما به دلیل برخورداری از آبخوان و همچنین وجود چند رودخانه، از ظرفیت مناسبی در حوزه منابع آب برخوردار است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام گفت: استان ایلام به دلیل کوهستانی بودن، ظرفیت محدودی در زمینه منابع آب زیرزمینی دارد و پتانسیل منابع آب زیرزمینی استان حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود.
وی افزود: در مقابل، استان از ظرفیت قابل توجهی در زمینه منابع آب سطحی برخوردار است و حدود ۱۶ رودخانه در استان وجود دارد که حدود ۹ رودخانه در نواحی مرزی واقع شده‌اند؛ به همین دلیل تاکید اصلی شرکت آب منطقه‌ای بر مهار و استفاده از آب‌های سطحی است.
علیمرادی با اشاره به سدهای استان اظهار کرد: در حال حاضر چهار سد از جمله سدهای ایلام و کنجان‌چم در استان در دست بهره‌برداری قرار دارند و تعدادی از سدها نیز در حال احداث هستند.
وی ادامه داد: مطالعات پتانسیل‌یابی برای احداث سد بر روی رودخانه‌های مرزی استان نیز انجام شده و در صورت تامین اعتبار، اجرای این طرح‌ها در برنامه قرار خواهد گرفت.
تامین آب شرب چند شهرستان از سامانه گرمسیری
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام همچنین از انجام مطالعات تامین آب شرب شهرستان‌های استان خبر داد و گفت: مطالعات تامین آب شهرهای ایلام، مهران، دهلران و چوار از محل سامانه گرمسیری انجام و به تایید شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور رسیده است.
وی افزود: مطالعات تکمیلی تامین آب شرب شهرستان‌های مناطق گرمسیری نیز انجام شده و اکنون در حال تهیه مستندات ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه برای این طرح هستیم.
علیمرادی بیان کرد: با اخذ مجوز ماده ۲۳، این طرح در ردیف طرح‌های ملی قرار می‌گیرد و امکان تامین اعتبار آن از طریق سازمان برنامه و بودجه فراهم خواهد شد.
وی ابراز امیدواری کرد با اجرای این طرح، بخش عمده‌ای از مشکلات تامین آب شهرستان‌هایی از جمله ایلام، مهران و دهلران برطرف شود.
کوهستانی بودن ایلام یکی از چالش‌های مدیریت منابع آب است
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام در ادامه با اشاره به چالش‌های مدیریت منابع آب استان گفت: بخشی از این چالش‌ها طبیعی و بخشی نیز ناشی از فعالیت‌های انسانی است.
وی افزود: کوهستانی بودن استان یکی از چالش‌های طبیعی در مدیریت منابع آب است و موجب می‌شود بخشی از روان‌آب‌ها در مدت زمان کوتاهی از دسترس خارج شوند.
علیمرادی با اشاره به مفهوم «زمان تمرکز» در حوزه هیدرولوژی اظهار کرد: هرچه زمان تمرکز آب در یک حوضه طولانی‌تر باشد، امکان استفاده و مدیریت منابع آب بیشتر خواهد بود، اما در استان ایلام به دلیل شرایط کوهستانی، زمان تمرکز در بسیاری از مناطق کوتاه است.
وی همچنین ساختار زمین‌شناسی استان را یکی دیگر از چالش‌های منابع آب عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از ساختارهای زمین‌شناسی استان از نوع تبخیری است که می‌تواند موجب کاهش کیفیت منابع آب شود.
علیمرادی افزود: برخی رودخانه‌های استان از مناطق دارای سازندهای تبخیری سرچشمه می‌گیرند و در مسیر خود تحت تاثیر این سازندها، کیفیت آب آنها کاهش می‌یابد.
کاهش آبدهی رودخانه‌های استان در پی برداشت‌های بالادست
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام یکی دیگر از چالش‌های منابع آب استان را برداشت‌های بالادست عنوان کرد و گفت: برداشت بیش از حد از منابع آب در مناطق بالادست، موجب کاهش آبدهی رودخانه‌های استان شده است.
وی افزود: آبدهی برخی رودخانه‌های استان اکنون به حدود ۵۰ درصد میزان آبدهی آنها در ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته رسیده است و حتی افزایش بارش نیز لزوماً موجب بازگشت آبدهی رودخانه‌ها به شرایط گذشته نمی‌شود؛ چرا که در بالادست توسعه و برداشت بیشتری از منابع آب صورت گرفته است.
علیمرادی همچنین به آلودگی برخی رودخانه‌های استان اشاره کرد و گفت: ورود فاضلاب از مناطق بالادست یکی دیگر از عوامل تهدیدکننده کیفیت منابع آب استان است.
وی در پایان با تاکید بر ضرورت مدیریت و حفاظت از منابع آب گفت: اطلاعات و آمار تکمیلی در اختیار اصحاب رسانه قرار خواهد گرفت و شرکت آب منطقه‌ای ایلام آماده پاسخگویی به سوالات، پیشنهادها و انتقادهای خبرنگاران است.