انتصابات؛ فرصتی برای نمایش تجارب مدیریتی ✍ شهریار غلامپور

انتصاب مدیرکل جدید و غیربومی محیط زیست استان ایلام، دگر بار بحثِ داغ « بومی‌گرایی » در مقابل «چرخش نخبگانی» را دامن زده است. این نوشته درپی آن است تا با نگاهی فراتر از موافقت‌ها و مخالفت‌ها، ضرورت‌ها، محاسن و چالش‌های این نوع انتصابات را در دستگاه‌های کلیدی استان واکاوی کند.

فارغ از هرگونه قضاوت و داوریِ قطعی درخصوص این انتصاب، به‌نظر می‌رسد تبیینِ ضرورتِ استفاده از مدیران بومی در مدیریت برخی دستگاه‌های اجرایی امری انکارناپذیر است. سازمان‌هایی همچون محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی و صنایع دستی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش و … که ذاتاً با بافتِ زیستی اقلیمی، جغرافیایی، آداب، سنن و رسوم، فرهنگ و توپوگرافیِ خاص و منحصر به‌فرد هر استان گره خورده‌اند از جمله دستگاه‌هایی هستند که انتصاب مدیر بومی، کارآمدی بهتر و نقش‌آفرینی موثرتری را در مدیریت دستگاه و توسعه استان در پی دارد، مصداقا؛ مدیری که بر مسند سازمانی همچون محیط زیست تکیه می‌زند، ناچار است کامل و جامع بر مسائل زیست‌محیطی، نقاط آسیب‌پذیر اکولوژیک، توپوگرافی جغرافیایی استان و منطقه، شبکه‌های ارتباطیِ جوامع محلی و حتی خرده‌فرهنگ‌های تأثیرگذار بر منابع طبیعی اشرافیت داشته باشد.

این شناختِ عمیق و جامع که حاصل سال‌ها زیستِ جمعی و تجربه میدانی در همان زیست‌بوم است در تصمیم‌گیری‌های راهبردیِ مدیر به عنوان شخص اول تصمیم‌گیر دستگاه نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند و از بروز تصمیماتِ فاقد پشتوانه محلی توسط وی جلوگیری می‌نماید.

با تمامی این تفاسیر، نباید از مزایای گردشِ مدیریتی و بهره‌مندی از نیروهای غیربومی در سمت‌های مدیریتی سطح کشور غافل شد. چرخشِ نخبگانی، اگر بر پایه شایستگی‌های علمی و تجربیِ اثبات‌شده باشد، می‌تواند دستاوردها و سرمایه‌ی تازه‌ای برای استان‌ها به همراه داشته باشد.

نگرشِ نوین، انتقالِ تجاربِ مدیریتیِ ملی و امکانِ به‌کارگیریِ الگوهای موفقِ سایر استان‌ها و مناطق کشور، از جمله ظرفیت‌هایی هستند که یک مدیر غیربومی می‌تواند به عنوان یکی از پیشران‌های موثر در توسعه‌پایدار و تحول‌آفرین در مدیریت استان به‌کار گیرد. چه بسا در برخی از موارد، این رویکردِ تازه، می‌تواند باعث خلق فرصت‌های پیش‌بینی‌نشده و جهش در توسعه پایدار استان شود.

قابل ذکر است که ظرفیت نیروی انسانی و بدنه کارشناسی دستگاه‌های اجرایی، می‌تواند بخشی از ضعف‌ها و کاستی‌های مدیران غیربومی استان را جبران نماید و از ظرفیت بدنه کارشناسی کارآمد و متخصص در راستای تقویت بدنه مدیریتی و توسعه فعالیت‌های دستگاه بهره گرفت، همچنین؛ می‌توان از این ظرفیت‌ها در نقش راهنما و پشتیبان مدیریت غیربومی بهره گرفت و خلا و نقص شناخت او را در حوزه‌های زیست‌محیطی و فرهنگی پرنماید.

در پایان؛ ضمن تبریک این انتصاب به مدیرکل جدید محیط زیست استان ایلام و آرزوی توفیق برای ایشان در این مسئولیت خطیر و قدردانی از سالها تلاش و کوشش مدیرکل اسبق این سازمان، با تاکید بر نگاه شایسته‌سالاری، تخصص و تجاربِ ارزنده مدیرکل پیشین محیط زیست استان، انتظار می‌رود؛ سیستم مدیریتی کشور از ظرفیت‌، تجربه و تخصص افراد توانمندی همچون فرزندان کاربلد استان ایلام نیز در سمت‌های مدیریتی سطوح ملی بهره گیرد.