برگ برنده ایران چیست؟

تبعات حملات اخیر در منطقه
حشمتی با اشاره بر روند وقایع اخیر گفت: «علاوه‌بر انفجارات فجیره، شاهد حمله پهبادی به هفت مرکز نفتی و مراکز استراتژیک و تزریق خطوط انتقال نفت در عربستان بودیم، که از طرف یمنی‌ها انجام شده است. در انفجار فجیره نیز ابتدا ماجرا پوشانده شد و به‌سرعت آن را در مقابل ایران بزرگ نکردند. درحالی‌که هم عربستان و هم سایر کانون‌های منطقه از جمله اسرائیلی‌ها همین را می‌خواستند، ولی برای حفظ آرامش بازار نفت این‌کار انجام نشد و در حقیقت به‌جای پررنگ کردن ماجرا، با چراغ سبز یا فشار خود آمریکا پرداختن به این امر را محدود کردند.»
وی افزود: «به یاد داشته باشیم که هفته قبل پمپئو در نیمه راه سفر خود به اروپا، یک‌باره به عراق رفت و آنجا اعلام کرد که ما تحرکاتی از ایرانی‌ها شاهد هستیم. پمپئو ادعا کرد که «چشم ما به تحرکات اخیر ایرانی‌ها هست و به نظر نمی‌آید ایران بخواهد روی این مسئله تأکید کند و اعلام کند که این تحرکات از طرف ماست». ولی امارات از آمریکا خواسته‌ است روی این مسئله تحقیق کند.»

تأثیرات رونمایی از معامله قرن
وی در ادامه به واکنش جریانات رسانه‌ای در داخل و خارج اشاره کرد و گفت: «فاکس نیوز گزارشی منتشر کرده‌ است که در آن گزارش، نیروهای نیابتی ایران را متهم کرده‌اند که این عملیات‌ها کار آنهاست. از طرفی، نیروهای افراطی داخلی در کشور روی این موضوع کار می‌کنند. کیهان با خوشحالی از این اتفاقات یاد می‌کند. در واقع تحلیل این جریان این است که این امور به نفع ماست. ولی باید این موضوعات را در یک پازل کلی دید که ایران در نهایت در کجای این ماجرا خواهد ایستاد.»
حشمتی در خصوص اتفاق دیگری که در منطقه به‌زودی رخ خواهد داد گفت: «ما به فاصله چند هفته دیگر اتفاق مهمی را در منطقه خواهیم داشت که رونمایی از معامله قرن است. این طرح توسط کوشنر، داماد ترامپ در حال آماده ‌شدن است و قرار است در هفته آخر ماه رمضان، این اتفاق بیفتد؛ یعنی نزدیک به روز قدس.»
این تحلیلگر مسائل سیاسی افزود: «ترامپ با این طرح معامله قرن تلاش می‌کند مشکلات مرزی میان کشورهای عرب منطقه را با اسرائیل حل کند و بعد همه را با هم یکدست نماید تا در مقابل ایران قرار دهد. ایران با اسرائیل مشکل مرزی و سرزمینی ندارد، مشکل ایران با اسرائیل ایدئولوژیک است. یعنی اگر اردن و دیگران نیز مسائل مرزی را بپذیرند و حتی اگر فلسطین نیز بپذیرد، ایران موجودیت اسرائیل را نخواهد پذیرفت و آمریکا در تلاش است از این مسئله، اجماعی در منطقه بر ضد ایران بسازد و موقعیت خطرناکی ایجاد کند. لذا هر نوع حرکتی معنا و بازتاب بزرگی خواهد داشت.»

مذاکره به‌دنبال فشار حداکثری
وی در خصوص طرح آمریکا در مورد ایران افزود: «آمریکا می‌خواهد فشار را روی ایران حداکثری کند و ایران را تحت هر شرایطی پای میز مذاکره بکشاند. در داخل دولت، نگاه به دیپلماسی و حل مسئله از طریق اروپا به‌صورت سفت و سخت پیگیری می‌شود. اگر ایران بتواند فروش یک و نیم میلیون بشکه نفت در روز و تضمین بازگشت این پول این هدف را محقق کند، تقریباً از این مخمصه بیرون آمده است. اروپا هم چراغ سبز خوبی نشان داده ‌است و موگرینی گفت اولین تراکنش اینستکس، ظرف چند هفته آینده انجام می‌شود.»
حشمتی در ادامه خاطرنشان کرد: «بنابراین در منطقه با سه طرح مختلف روبه‌رو هستیم: اول، معامله قرن که در تلاشند اواخر همین ماه رمضان انجام ‌شود. دوم، درگیری در حوزه نظامی در خلیج‌فارس و حوزه نفتی. سوم، در حوزه دیپلماسی عمومی دولت. چیزی که می‌تواند برگ برنده ما باشد، به اعتقاد من هماهنگی در این دو حوزه است. یعنی هماهنگی و همکاری در حوزه نظامی و دیپلماسی.»

چه باید کرد؟
حشمتی در خصوص راهکارهای مقابله با شرایط دشمن افزود: «من عقیده دارم اگر به زمان تصویب برجام برگردیم، یعنی هم دیپلمات داشتیم و هم سردار، برنده خواهیم بود. در برجام یک طرف ظریف بود و یک طرف قاسم سلیمانی. با همین الگو به اعتقاد من می‌توانیم به موفقیت برسیم. ولی اگر بازی ما به‌جای دو دست، بشود دو دستگی و نیروی نظامی ما سازی بزند که با دیپلماسی هماهنگ نباشد، با مشکل بزرگی روبه‌رو خواهیم شد و این نگرانی اصلی من است. اگر دو دستگی شدید شود، به حوزه داخلی کشیده خواهد شد. و در این صورت، خیلی زودتر از انتخابات، فضای سیاست داخلی ایران تند خواهد شد. باید منتظر ماند و دید اولین چراغ این اختلاف توسط چه کسی روشن خواهد شد. اما من هنوز نشانه‌های پررنگی از رخ دادن این اتفاق نمی‌بینم.»
وی گفت: «به نظر من، میان ما و آمریکا جنگی رخ نمی‌دهد. ارزیابی سردار سلیمانی در جمع فرماندهان این بود که اگر جنگی با ایران شروع شود، جنگ نقطه‌ای نخواهد بود. چون اگر این اتفاق بیفتد، آمریکا و بقیه به‌سرعت در منطقه دچار مشکل می‌شوند. چون گستره این جنگ وسیع است و دامنه آن بیشتر از چیزی است که فکرش را می‌کنند. تصور من این است که ترامپ به این کار دست نمی‌زند. چراکه وی با این ایده آمد که من نمی‌خواهم پول مردم آمریکا را در خاورمیانه خرج کنم. ترامپ بدش نمی‌آید به مؤسسات بزرگ صنعتی آمریکا سود برساند، ولی نه سود حاصل از جنگ. ولی در آمریکا کانون‌های قدرت بزرگی وجود دارد که می‌خواهند ترامپ را وارد جنگ کنند و با نیروی زیاد به منطقه برگردند. فشار آنها و کمک لابی اسرائیل برای این است که بتوانند علاوه بر فشار بر ایران، باعث شوند آمریکا منطقه را رها نکند. اگر ترامپ بداند دامنه سرزمینی و زمانی این جنگ گسترده است، به‌هیچ‌وجه وارد آن نمی‌شود. چون برای او در حکم پایان ریاست جمهوری است. ولی اگر بتواند با کمترین هزینه این مشکل را حل کند، به آینده فکر خواهد کرد. ترامپ می‌تواند با ابهتی بالاتر و هزینه‌ای کم، این قصه را مدیریت کند. لشکرکشی به منطقه کم‌هزینه نیست، ولی هزینه آن از جنگ بالاتر نیست و مدل تفکر ترامپ همین است؛ با ابهت وارد شدن و کم‌ کردن هزینه‌ها پای میز مذاکره.»

با آدم عاقلی طرف نیستیم
وی افزود: «تحلیل‌ها نشان می‌دهد با آدم عاقلی طرف نیستیم و محاسبات او روی چارچوب نیست. او نشان داده است که می‌تواند هر نوع واکنشی را نشان دهد. پس حداقل درگیری، برای ما نیز بهترین گزینه است. در این شرایط، تنها برگ برنده‌ای که می‌شناسم این است که بتوانیم هم زمان هم از ظرفیت دیپلماسی خود استفاده کنیم و هم از ظرفیت نظامی، ولی با محوریت دیپلماسی نه محوریت نظامی. این برگ برنده ما خواهد بود.»
داود حشمتی گفت: «بازتاب این راهبرد در داخل این است که دولت و دیپلماسی ما باید بتواند در بیرون طرفداران خود را قانع کند و نظامی‌گری بتواند طرفداران خود را قانع یا وادار به سکوت نماید. چون آنها خواهان افزایش هزینه‌ها و درگیری هستند. تنها چاره ما بازی با دو دست است، و نباید دو دستگی را در داخل دنبال کرد.»
وی خاطر نشان کرد: «البته برخی دو دستگی را به معنای دو دست بودن تعبیر می‌کنند و می‌گویند ما کار خود را می‌کنیم و شما هم بروید امتیاز بگیرید. در صورتی‌که باید به‌معنای بازی با دو دست باشد تا بتوان بازی را برد. در غیر این صورت اگر قرار باشد هر دو طرف ساز خود را بزنند، با حرکتی کوچک تخریب می‌شوند و همدیگر را خنثی می‌کنند. مشکل ما در صورت مدیریت این مسئله حل خواهد شد.»/ایرناپلاس