برگشت ارز حاصل از صادرات، مهم‌ترین دغدغه تجار در مهران است

فرزاد فیض‌الهی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا به سخت‌گیری‌های گمرک عراق و هزینه‌های ویژه بر کالاهای ایرانی اشاره و اظهار کرد: اگرچه عراق استانداردهای ویژه‌ای برای ورود کالا تعیین کرده اما گره اصلی در بازگشت ارز حاصل از فروش کالا است.

وی افزود: به دلیل تحریم‌ها و نبود امکان بهره‌گیری از سامانه بانکی و سوئیفت، جابه‌جایی بانکی با مشکل روبه‌رو شده و این کار از راه صرافی‌ها و با روش‌های غیررسمی انجام می‌شود که خود چالش‌برانگیز است.

نائب رئیس اتاق بازرگانی ایلام هزینه‌های گوناگون دریافتی از سوی نهادهایی مانند همیاری شهرداری‌ها، سازمان انبارها، اتاق بازرگانی، گمرک و نیز هزینه‌های تعیین‌شده توسط وزارتخانه‌های بهداشت و جهاد کشاورزی را از دیگر مسائلی برشمرد که همگی مایه کُندی و دشواری روند صدور کالا از مرز مهران شده‌اند.

فیض‌الهی به موضوع رتبه‌سنجی کارت بازرگانی پرداخت و یادآور شد: هدف اصلی از این طرح، جلوگیری از فعالیت افرادی است که بدون هیچ تعهدی تنها به نام خود اقدام به گرفتن کارت می‌کنند و در عمل حق صدور کالا را اجاره می‌دهند و این کار مایه خروج ارز، نپرداختن مالیات و پیدایش دشواری‌های فراوان برای دولت می‌شود.

وی با بیان این که برخی افراد با گرفتن کارت بازرگانی حقیقی از نام دیگران برای کارهای غیرقانونی بهره می‌برند، افزود: برای نمونه در استان ایلام حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کارت بازرگانی صادر شده که برخی از آن‌ها به‌صورت غیرقانونی و فقط برای فروش مجوز، گرفته شده‌اند.

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایلام تاکید کرد: راهکار اصلی برای رویارویی با این پدیده، ایجاد یک سامانه یکپارچه و ثبت وضعیت واقعی صادرکنندگان در اظهارنامه‌های گمرکی است تا هر فرد با یک شناسه و رمز عبور یگانه، قابل رهگیری باشد.

فیض‌الهی به کاستی‌های زیربنایی مرز مهران از جمله کمبود سردخانه، پارکینگ و فضای مناسب برای تخلیه و بارگیری کالا اشاره کرد و گفت: نبود این زیرساخت‌های استاندارد، سرمایه‌گذاران را با دشواری روبه‌رو کرده درحالی‌ که استان‌های همسایه مانند کرمانشاه و خوزستان از داشته‌های بهتری برخوردارند، مرز مهران با کمبودهای جدی دست‌به‌گریبان است.

وی با بیان اینکه دیرکرد در تخلیه کالاها گاهی به یک هفته می‌رسد، افزود: این دیرکرد اسباب زیان سنگین صادرکنندگان شده و حجم کالای خروجی از این مرز را به‌شدت کاهش داده است.

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایلام بیان کرد: پیش‌ از این ۴۰۰ کامیون از این مرز رفت‌وآمد می‌کرد که اکنون به ۱۵۰ کامیون کاهش یافته است.

فیض‌الهی با اشاره به اثرگذاری نرخ ارز و تعرفه‌ها بر صدور کالا، پیشنهاد کرد: سازمان توسعه تجارت با بازنگری در تعرفه‌ها و هماهنگی با نرخ ارز آزاد، زمینه را برای رونق فروش برون‌مرزی فراهم کند.

وی همچنین بر لزوم بهبود بسته‌بندی کالاهای خروجی و ارتقای استانداردهای آن برای رقابت با کالاهای سایر کشورها در بازار عراق تأکید کرد و گفت: با وجود پیشرفت گمرک عراق، هنوز در مرزهای ما برخی زیرساخت‌های لازم فراهم نیست.

گذرگاه مرزی مهران در جنوب غربی استان ایلام، که روزگاری آوردگاه نبردهای سنگین و کانون پایداری در دوران دفاع مقدس بود، در دو دهه گذشته، مهران از یک نقطه مرزی ساده به شریان اصلی جابه‌جایی کالا و مسافر تبدیل شد.

اکنون بخش بزرگی از کالاهای غیرنفتی ایران از این گذرگاه روانه بازارهای کشورهای همسایه می‌شود و به عنوان امن‌ترین و نزدیک‌ترین مسیر خشکی به مرکز و جنوب عراق شناخته می‌شود.

با وجود این اهمیت راهبردی، توسعه زیربناها و سازه‌های پشتیبانی در این منطقه همپای رشد حجم دادوستد پیش نرفته و ناترازی میان تقاضای تجاری و ظرفیت‌های موجود، همواره پاشنه آشیل این کانون اقتصادی بوده است.

از ابتدای سال جاری تا پایان آذر یک میلیارد و ۸۹ هزار و ۶۶۸ میلیون دلار انواع کالا به وزن بیش از یک میلیون و ۸۶۱ هزار و ۲۱۵ تُن از پایانه مرز بین‌المللی مهران به عراق و دیگر کشورها صادر شده است.

عمده کالاهای صادراتی از مرز مهران شامل انواع محصول‌های پتروشیمی، کشاورزی، تجهیزات نیروگاهی، مصالح ساختمانی، کاشی و سرامیک، ساخته‌های فلزی و پلاستیکی بوده است.

در این بازه زمانی ۹ ماهه (ابتدای سال تا پایان آذرماه) مجموع ترانزیت کالا از مرز مهران ۹۰ هزار و ۶۰۵ تُن و همچنین تعداد کامیون‌های حامل کالاهای ترانزیتی به عراق چهار هزار و ۵۴۲ دستگاه بوده است.

سال گذشته یک میلیارد و ۸۱۱ میلیون دلار انواع کالا به وزن سه میلیون و ۲۲۰ هزار تُن از گذرگاه مرزی مهران به عراق و کشورهای دیگر صادر شد.