از چناره تا سیکان؛ سرنوشت نامشخص سدهای ایلام

ایلام به عنوان یک استان کوهستانی از مناطق پربارش کشور محسوب می‌شود که میانگین بارش سالانه استان بیش از ۴۰۰ میلی متر است که به دلیل شیب جغرافیایی، بیشتر بارندگی‌ها به استان ‌های اطراف و حتی کشور عراق سرازیر می‌شود.
هم اکنون سدهای مهمی در استان ایلام مثل سد سیمره، کنجاچم، کنگیر، دویرج در ایلام ساخته شده که تا حدودی از هدررفت آب‌های استان جلوگیری می‌کند، اما سیلاب اخیر نشان داد جای سدهای دیگر در استان همچنان خالی است.
سد چناره در شهرستان چرداول از جمله طرح‌هایی که سال‌ها از مطالعات آن می‌گذرد ولی هم اکنون با گذشت سال‌ها این پروژه همچنان بلاتکلیف است و سرنوشتی برای آینده نیز مشخص نشده است.
در سال‌های اخیر وعده‌های فراوانی برای این طرح مطرح شده حتی عنوان شد که سرمایه گذاران خارجی این سد را می‌سازند ولی هر بار این وعده‌ها عملیاتی نشد، این سد از نوع سنگریزه ای با هسته رسی به طول تاج ۶۰۴ متر، ارتفاع از پی ۱۱۸ متر، ارتفاع از کف بستر ۱۰۴ متر، حجم بدنه سد ۶ میلیون متر مکعب آب است که نقش مهمی در توسعه کشاورزی، تأمین آب شرب و کنترل سیلاب‌های فصلی دارد.

*همچنان پیگیر اجرای سد چناره هستیم
نماینده مردم ایلام در مجلس در این ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: در تلاش هستیم کلنگ ساخت پروژه ملی و بزرگ سد چناره در شهرستان چرداول تا پایان سال جاری به زمین زده شود، تا حصول نتیجه قطعی این مهم کوتاه نخواهیم آمد.
سلام امینی عنوان کرد: سد چناره نقش ارزشمندی در تأمین آب آشامیدنی، کشاورزی و تولید برق دارند، علاوه براین کارکردهای بسیار مهم و حیاتی، در جلوگیری از تخریب و خسارت به خانه‌های مردم، زیر ساخت‌ها و مزارع کشاورزی در هنگام بارش‌های سیل آسا تأثیر شگرفی دارد.
وی بیان داشت: سد چناره از مطالبات مهم و جدی مردم است و در تلاش هستیم این مهم محقق شود، با پیگیری‌های صورت گرفته سال ۹۸ مبلغ ۲۵۰ میلیارد ریال برای شروع اجرای آن در کمیسیون تلفیق مصوب شد.
وی با اشاره به اینکه قرار بود از طریق فاینانس این سد اجرا شود که امکان آن فراهم نشد، تصریح کرد: ولی با رایزنی‌های صورت گرفته قرار است این سد از محل منابع بانکی ساخته شود.
امینی با اشاره به اینکه به دلیل همجواری با عراق و شیب جغرافیایی سالانه بیش از چهار میلیارد مترمکعب آب این استان به خاک عراق واریز می‌شود، گفت: پروژه‌های سدسازی در این استان از اهمیت بالایی برخوردار هستند و توسط نمایندگان در سطح ملی پیگیری می‌شوند.

*سرنوشت مبهم سد سیکان و زمین‌هایی که هنوز تملک نشده است
دیگر پروژه مهم سدسازی استان سد سیکان واقع در شهرستان دره شهر است، عملیات اجرایی سد مخزنی سیکان سال ۸۸ با هدف ذخیره سازی جریان‌های سطحی و آب چشمه‌های موجود و نیز مهار سیلاب‌های رودخانه سیکان در ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرقی مرکز استان ایلام آغاز شد ولی بعد از مدتی تعطیل شد.
با گذشت تعطیلی چند ساله پروژه، مسئولان استان با اختصاص اعتبار در سال ۹۷ کار عملیات اجرایی پروژه را دوباره آغاز کردند، اما مشکل بزرگ بر سر راه این سد است که مردم روستا فرهاد در کنار سد باید جابجا شوند و به نوعی زمین‌های مسکونی و کشاورزی منطقه باید خریداری و تملک شود که تاکنون این مهم محقق نشده است.
معاون عمرانی استانداری ایلام در این ارتباط در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: سد سیکان در شهرستان دره شهر از پروژه‌های مهم سدسازی استان است و ۵۰۰ میلیارد ریال برای حل مشکلات این در نظر گرفته شده است.
احمد کرمی عنوان کرد: سد سنگ ریزه ای با هسته رسی سیکان با حجم مخزن ۲۱ میلیون متر مکعب و با ارتفاع ۷۰ متر قرار است آب مورد نیاز چهار هزار و ۶۰۰ هکتار اراضی پایین دست سد محل سد را تأمین کند.
وی اظهار کرد: هم اکنون سد سیکان با پیشرفت فیزیکی بیش از ۱۵ درصد در دست اجراست و علاوه بر تأمین آب کشاورزان، آب آشامیدنی سه شهرستان بدره، دره شهر و آبدانان را نیز تأمین می‌کند.
کرمی یادآور شد: مشکلات حوزه سد سیکان از جمله بحث تملک اراضی به نوبت در حال شدن است و امیدواریم این سد در سال جدید از پیشرفت فیزیکی بهتری برخودار باشد.

*سدهای گلال و کنجانچم امسال آبگیری می شوند
وی با اشاره به اینکه تاکنون چهار سد بزرگ در استان ایلام به بهره‌برداری رسیده است، اضافه کرد: امسال آبگیری ۲ سد مخزنی گلال و کنجانچم در استان ایلام انجام می‌شود و هم اکنون این سدها بالای ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
معاون عمرانی استاندار ایلام تاکید کرد: امسال سدهای استان ایلام شامل دویرج، کنگیر، کنجاچم به دلیل بارش‌های بسیار خوب سرریز کرده اند.
کرمی اظهار کرد: سد میمه با هدف تأمین آب ۶ هزار هکتار از اراضی دشت دهلران با پیشرفت فیزیکی ۵۵ درصد در حال احداث است.
وی ادامه داد: در حوزه آب و سدسازی و زهکشی و احداث شبکه‌های آبیاری طی ۴۰ سال گذشته بالغ بر ۱۰۰ هزار میلیارد ریال در استان ایلام سرمایه گذاری شده است.
با توجه به اینکه ایلام استانی محروم است و شغل اکثر مردم کشاورزی، پروژه‌های سدسازی علاوه بر توسعه بخش کشاورزی در کاهش محرومیت‌ها و افزیش اشتغال در استان نقش مهمی ایفا خواهند کرد.

۹۰ درصد ظرفیت سدهای سه گانه ایلام تکمیل است
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام نیز گفت: ۹۰ درصد ذخایر سدهای استان در پی بارش های بهاره سال جاری پر شده و هم اکنون ذخایر آب سدهای سه گانه استان ایلام ۱۷۰ میلیون متر مکعب است.
علی پوراحمد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: قبل از شروع بارش ها و به منظور تنظیم ورودی و خروجی سدها با هدف جلوگیری از بروز حوادث مخرب ناشی از سیلاب ۱۸۰ میلیون متر مکعب آب به صورت مدیریت شده از خروجی سدها به اراضی پایین دست هدایت شد.
وی افزود: با توجه به اینکه حجم عمده ای از آب رودخانه های بالادست سدها که در بارش های اخیر پر شده اند به این مخازن می ریزد، برای جلوگیری از سرریز شدن سدها همچنان خروجی این ذخیره گاه های آبی در حال خروج آب اضافی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای ایلام یادآور شد: همچنین با توجه به اینکه بارش نزولات جوی ادامه دارد، خروجی سدها برای افزایش ظرفیت این ذخیره گاه ها به منظور پذیرش آب جدید و اضافی باز است./ایرنا