مرثیه ی شین در رثای کربلاییان + گزارش تصویری *زهرا قاسمیان

در بین مردم کورد زبان، سنت عزا، به ویژه برای جان باختگانی که در میان خانواده گرانقدر بودند، متفاوت تر برگزار می شود. برای خانواده داغداری که جوان از دست می دهد، عزاداری به شکلی انجام می شود که غم و اندوه بازماندگان را کامل به تصویر می کشد.

یکی از مراسم هایی که نمادین و به شکل یک آیین به جا مانده از نیاکانمان و به صورت ویژه در استان ایلام برگزار می شود، مراسم آیینی و بسیار قدیمی چمر است که ریشه و اصل آن با اساطیر آغاز دوره نوسنگی ارتباط دارد، البته هدف از این مقال ، پیدا کردن این ریشه نیست. این مراسم با ساز و دهل و برپایی حجله به ویژه در سوگ جوانان بر پا می شود.

چیزی که شاید در این رسم، شاخص باشد، عملی است که زنان خانواده انجام می دهند. با پوشیدن رخت سیاه، دور هم جمع می شوند و گریه و زاری(مور) و یا مویه می کنند که در زبان کوردی این عمل را #شین می نامند. یعنی گریه و زاری بسیار در فراق متوفی.

از آنجایی که رسومات ما رنگ و شکل مذهبی به خود گرفته و تلفیق آئین های باستانی ما با شکل اسلامی، امری ست که در بسیاری از جوانب فرهنگی و اجتماعی مردم ما نمودار شده، مراسم سوگواری در اینجا نیز با سوگواری های اسلامی تلفیق شده و بزرگ ترین عزاداری جهان اسلام که همان رسم سوگواری سرور شهیدان امام حسین(ع) است، به رسم سوگواری کهنه ی ما رنگ دیگری بخشیده و بزرگ تر و معنا دارتر شده چرا که عزاداری برای سرور و سالار شهیدان، حسین بن علی(ع) و یاران باوفایش که رسم و آیین انسان بودن را برای همیشه برای ما به یادگار گذاشتند، خود یک فرهنگ بزرگ است.

شین در رسای حسین(ع) و اصحاب گرانقدرش بزرگترین چمری تاریخ است، چمری برای کسانی که شجاعت و جوانمردیشان در قالب کلمات و جملات نمی گنجد، به حق نیاکان ما هم چمری را در رسای چنین افرادی برگزار می کردند.

حال و در زمان ما، در ایام اربعین که مسیر راهپیمایی زوار از ایلام می گذرد، علاوه بر بزرگداشت حسین و یارانش، موکب های فراوانی برای استراحت و پذیرایی از زوار در طول مسیر برپا می شود، یکی از این موکب ها در شهرستان سیروان و در محل سه راهی کارزان برپا می شود، موکبی بزرگ به نام امیرالمؤمنین که با حمایت نهادهایی از جمله بنیاد مستضعفان برپا می شود.

اما یکی از موکب هایی که در چند ساله گذشته در این مسیر برپا گشته و با اجرای برنامه های متنوع، حال و هوای دیگری به اربعین بخشیده، موکب شین تحت نظارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

شین همان ناله و زاری شدید در عزاداری های محلی است که مزین به نام موکب امام حسین(ع) شده و افتخاری یافته که در مراسم حسین، برای امام،جلوه نمایی کند.

در این موکب، در ایام اربعین و از هنگام ظهر، مراسم های بسیار متنوع و چشم گیری در غم شهادت سرور شهیدان و اسارت اهل بیت برگزار می شود که شامل اجرای سرودهای مذهبی، نمایش و تعزیه و برپایی نمایشگاه های کتاب و عکس و پوستر با موضوع اربعین و محرم است که رنگ خاصی به مراسم اربعین بخشیده است.

همچنین طراحی بنرها و رنگ و شکل موکب که از رنگ های پرچم های سوگواری ایام محرم در آن استفاده شده، جلوه ای همانند شب های عزاداری دهه اول محرم یافته که نظر هر زائر و سوگواری را در آنجا به خود جلب می کند و با شروع مراسمات در این موکب، استقبال فراوانی از آن به عمل می آید، شین موکبی به معنای واقعی برای امام حسین و یاران ارزشمندشان است، چرا که در این موکب قطره ای از دریای حماسه کاروان حسین(ع) بازگو می شود.