اهدای خون سپر محافظتی بدن در برابر سلول‌های سرطان‌زا

دکتر صیاد بسطامی‌نژاد به مناسبت چهارم فوریه «روز جهانی سرطان» در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد که اهدای خون فراتر از کاری انسان‌دوستانه است و امروزه دانش پزشکی آن را به‌ عنوان فرآیندی موثر در بازسازی سامانه خون‌سازی بدن و تقویت روش‌های طبیعی دفاع در برابر بیماری‌ها معرفی می‌کند.

وی افزود: سلول‌های خونی شامل گلبول‌های قرمز، سفید و پلاکت‌ها در مغز استخوان و از سلول‌های بنیادی ساخته می‌شوند و با هر بار اهدای خون، بدن با تولید سلول‌های خونی تازه به کاهش خون از دست رفته پاسخ می‌دهد و این فرآیند به پالایش و جوان‌سازی سامانه خون‌سازی منجر می‌شود.

مدیرکل انتقال خون استان ایلام با اشاره به افزایش جهش‌های سلولی با بالا رفتن سن افراد یادآور شد که برخی از این جهش‌ها می‌توانند زمینه‌ساز بیماری‌های سرطان خون مانند لوسمی باشند، اما برپایه شواهد علمی افرادی که به‌ طور مستمر خون اهدا می‌کنند، از سازوکارهای محافظتی طبیعی بدن بهره‌مند می‌شوند.

بسطامی‌نژاد با اشاره به مقاله پژوهشی منتشر شده در نشریه معتبر Blood بیان کرد که در این پژوهش نمونه‌های خون ۲۱۷ مرد ۶۰ تا ۷۲ ساله که به مدت ۴۰ سال، سالانه حداقل سه بار خون اهدا کرده بودند، با گروهی هم‌سن که کمتر از ۱۰ بار در طول عمر خود خون اهدا کرده بودند مقایسه شد و نتایج بسیار چشمگیری به دست آمد.

وی ادامه داد: در اهداکنندگان مستمر جهش‌هایی در ژن DNMT۳A دیده شد که این ژن در مبتلایان به سرطان خون نیز دچار تغییر می‌شود، اما نکته مهم این که جهش‌ها در اهداکنندگان خون، رفتاری متفاوت و محافظتی داشت و با جهش‌های سرطان‌زا تفاوت اساسی نشان داد.

مدیرکل انتقال خون استان ایلام اضافه کرد که پژوهشگران با بررسی این جهش‌ها در محیط آزمایشگاه و در حضور هورمون EPO که بدن پس از اهدای خون برای تحریک تولید گلبول‌های قرمز ترشح می‌کند، دریافتند این سلول‌ها رشد کارآمدتری دارند و حتی از سلول‌های مستعد لوسمی پیشی می‌گیرند و این جهش‌ها به جای ایجاد سرطان نقش محافظ در برابر سلول‌های سرطان‌زا ایفا می‌کنند.

بسطامی‌نژاد با بیان این که اهدای خون باعث افزایش سطح EPO و تقویت انتخاب سلول‌های بنیادی سالم‌تر در بدن می‌شود، گفت: این فرآیند می‌تواند یکی از راه‌های طبیعی بدن برای مقابله با سرطان باشد و اهدای خون راهی ساده، ایمن و در دسترس همگان به شمار می‌رود.

وی اهدای خون را «زکات سلامتی» دانست و تاکید کرد که هر واحد خون اهدایی می‌تواند جان دست‌کم سه بیمار را نجات دهد و در روز جهانی سرطان، از همه شهروندان ایلامی دعوت می‌شود با مراجعه به پایگاه‌های انتقال خون هم ناجی جان بیماران باشند و هم سهمی موثر در حفظ سلامت خود ایفا کنند.